ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΜΥΛΟΤΟΠΙΑ
ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΥΨΟΥΣ (ELEVATION)
ΜΙΝ 364m
ΜΑΧ 788m
ASCENT 681m
DESCENT 526m
ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΠΟΣΤΑΣΗΣ
DISTANCE 9.3 km
AREA 2 sq Km
ΣΗΜΕΙΑ 98
ΧΡΟΝΟΣ 3 ώρες και 19 λεπτά
ΤΑΧΥΤΗΤΑ 2,8 km/h
Περιγραφή:
Κατηγορία: Ορειβασία
Μήκος διαδρομής: 9,3 km
Υψομετρική διαφορά: ελάχιστο υψόμετρο 364m, μέγιστο υψόμετρο 788m, υψ. Ανάβασης 681m, υψ. Κατάβασης 526m
Βλάστηση: Δρυς, Οξιές, δάσος με Καστανιές, δάσος με Φλαμουριές
Πόσιμο νερό: Ναι
Κατάσταση εδάφους: Χωματόδρομος 1,5 km, Μονοπάτι παραδοσιακό 7,8 km
Δυσκολία: Α
Σήμανση: Υπό κατασκευή (κορδέλες)
Σημεία Διαδρομής
(κομβικά σημεία: θέας, παραδοσιακά, ιστορικά, κτλ.)
| Μ001 ΠΛΑΤΕΙΑ |
| Μ002 ΜΥΛΟΣ ΓΚΔΟΥΝΗ |
| Μ003 ΛΑΤΟΜΕΙΟ |
| Μ005 ΔΕΣΗ ΜΥΛΟΥ |
| Μ008 ΜΥΛΟΣ ΤΖΑΡΟΥ |
| Μ016 ΣΜΙΞΗ ΟΞΑΡΑ |
| Μ026 ΓΥΡΜΕΝΗ ΠΕΤΡΑ |
| Μ027 ΒΡΥΣΗ |
| Μ028 ΚΑΛΥΒΑ |
| Μ029 ΔΑΣΙΚΟΣ ΔΡΟΜΟΣ |
| Μ031 ΚΟΥΛΟΥΡΝΤΑ ΚΑΛΥΒΕΣ |
| Μ033 ΔΡΟΜΟΣ |
| Μ034 ΔΡΟΜΟΣ |
| Μ042 ΠΛΑΓΙΟ ΜΟΝΟΠΑΤΙ |
| Μ043 ΔΑΣΕΡΓΑΤΙΚΟΣ ΔΡΟΜΟΣ |
| Μ046 ΚΑΓΚΕΛΙΑ |
| Μ055 ΜΥΛΟΣ ΠΑΛΛΑ |
| Μ056 ΒΑΘΡΕΣ |
| Μ057 ΚΑΓΚΕΛΙΑ |
| Μ058 ΜΟΝΟΠΑΤΙ |
| Μ059 ΡΑΧΗ ΚΑΡΥΑ |
| Μ062 ΜΟΝΟΠΑΤΙ |
| Μ065 ΜΟΝΟΠΑΤΙ |
| Μ069 ΠΗΓΑΔΑΚΙΑ ΚΩΣΤΑ |
| Μ071 ΑΠΟΛΙΑΝΑΡΑ |
| Μ074 ΚΑΣΤΑΝΟΔΑΣΟΣ |
| Μ075 ΔΑΣΟΣ ΦΛΑΜΟΥΡΙΑΣ |
| Μ076 ΠΑΛΙΑΜΠΕΛΑ |
| Μ078 ΙΣΙΩΜΑ |
| Μ080 ΜΟΝΟΠΑΤΙ ΒΟΥΛΓΑΡΟΙ |
| Μ081 ΡΕΜΑ |
| Μ083 ΔΑΣΟΣ ΚΑΣΤΑΝΙΕΣ |
| Μ084 ΜΟΝΟΠΑΤΙ ΠΕΖΟΥΛΕΣ |
| Μ085 ΠΟΤΡΙΣΤΡΑ |
| Μ089 ΟΡΘΟΣΤΑΤΕΣ |
| Μ090 ΔΑΣΙΚΟΣ |
Ιστορική αναδρομή της διαδρομής
Η διαδρομή ξεκινά από την πλατεία του Λειβαδίου. Στη θέση νούμερο Μ002 βρίσκεται ο παραδοσιακός «Μύλος Κουδούνη». Η πορεία συνεχίζει κατηφορικά μέχρι το σημείο Μ055.
Στη θέση νούμερο Μ003 βρίσκεται ένα εγκαταλελειμμένο «Λατομείο».
Στη θέση νούμερο Μ005 βρίσκεται η «Δέση Μύλου» από όπου έπαιρνε νερό ο «Μύλος Τζιαρού» στη θέση Μ008.
Στη θέση νούμερο Μ016 «Σμίξη – Οξάρα» το μονοπάτι περνάει στην απέναντι πλευρά.
Διασχίζοντας το μοναδικού κάλλους τοπίο, στη θέση νούμερο Μ026 συναντάμε τη «Γερμένη Πέτρα», έναν μεγάλο βράχο που στέκεται πλαγίως.
Μέσα στο παλιό μονοπάτι διασώζονται δυο βυζαντινά καλντερίμια που διευκόλυναν τη μετακίνηση των αγροτών, όταν διασταυρώνονταν τα υποζύγιά τους.
Στη θέση νούμερο Μ027 είναι μια «Βρύση» με πόσιμο νερό.
Δεξιά στα 20 μ. στη θέση νούμερο Μ028 είναι μια «Καλύβα» που χρησιμοποιείται από κυνηγούς.
Μετά τη θέση «Καλύβα», προχωρώντας περίπου 120 μ. βόρεια και ανατολικά, μπαίνουμε στο παραδοσιακό μονοπάτι. Συνεχίζουμε για 600 μ. ακόμα και φτάνουμε στη θέση νούμερο Μ029 όπου βρίσκουμε τον «Δασικό δρόμο».
Κινούμαστε ανατολικά πάνω στον δασικό δρόμο και στη θέση νούμερο Μ031 βρίσκουμε τα ερείπια του παραδοσιακού οικισμού με το όνομα «Κουλουρντά Καλύβες».
Συνεχίζουμε δεξιά με ανατολικό προσανατολισμό τον αγροτικό δρόμο στις θέσεις με νούμερα Μ033, Μ034 μέχρι να φτάσουμε στη θέση νούμερο Μ042. Στρίβουμε δεξιά και βαδίζοντας με νότια κατηφορική κατεύθυνση δίπλα από ένα χωράφι φτάνουμε στη θέση ΜΟ43.
Στη θέση νούμερο Μ043 στα δεξιά μας, συναντάμε έναν «Δασεργατικό δρόμο» που βρίσκεται πάνω στο παλιό μονοπάτι και τον ακολουθούμε μέχρι το τέλος του. Στρίβουμε δεξιά και σε 15 μ. βρισκόμαστε στη θέση με νούμερο ΜΟ46 από όπου ξεκινά το σπάνιας ομορφιάς διασωζόμενο παραδοσιακό μονοπάτι «Καγκέλια», που οδηγεί στον «Μύλο του Πάλλα».
Στη θέση νούμερο Μ055 και ΜΟ56 βρίσκεται ο άνω των 300 ετών «Μύλος Πάλλα». Το τοπίο περιβάλλεται από ένα δάσος μοναδικής ομορφιάς και ο επισκέπτης μπορεί να περιηγηθεί στην ευρύτερη περιοχή του μύλου και την καλοκαιρινή περίοδο να βουτήξει στις περίφημες βάθρες (κολυμπήθρες, «βύραγκοι»), που λαξεύτηκαν με φυσική υδάτινη διάβρωση πάνω στο βραχώδες έδαφος.
Στο σημείο αυτό βρισκόμαστε περίπου στη μέση της συνολικής διαδρομής. Η κίνηση συνεχίζεται ανηφορικά και νότια.
Στη θέση νούμερο Μ057 «Καγκέλια» το μονοπάτι συνεχίζει και φτάνει ανηφορικά μέχρι τη θέση Μ058 με ευδιάκριτο μονοπάτι.
Στη θέση νούμερο Μ059 βρίσκεται η τοποθεσία «Καρυά».
Βαδίζουμε πάνω στη χορτο-λειβαδική ράχη έως τη θέση Μ062, όπου ακολουθούμε στη συνέχεια το παραδοσιακό μονοπάτι.
Στη θέση νούμερο Μ065 το μονοπάτι περνά μέσα από ένα δάσος με υπερ-αιωνόβιες καστανιές.
Η διάσχιση της ράχης φτάνει μέχρι τη θέση Μ069, όπου συναντάμε τις φυσικές πηγές «Πηγάδια Κώστα».
Στη θέση νούμερο Μ071 συναντούμε την «Απολιανάρα», ένα μεγάλο ακαλλιέργητο χωράφι.
Συνεχίζουμε σε αγροτικό δρόμο μέχρι τη θέση Μ074 «Καστανόδασο».
Στη θέση νούμερο Μ075 και αριστερά ο επισκέπτης στέκεται με δέος μπροστά σε ένα δάσος φλαμουριάς που το μήνα Μάιο μοσχοβολά όλη η περιοχή. Στο σημείο αυτό η θέα είναι μαγευτική. Φαίνονται ευδιάκριτα τα απέναντι βουνά, Βερτίσκος και Παγγαίο, η λίμνη του Αγίου Βασιλείου, το χωριό Πετροκέρασα, κ.α.
Στη θέση νούμερο Μ076 βρίσκεται η τοποθεσία «Παλιάμπελα», όπου κατά την περίοδο της τουρκοκρατίας οι κάτοικοι του Λιβαδίου διατηρούσαν τα αμπέλια τους. Επιπλέον, από τη συγκεκριμένη τοποθεσία περνούσαν οι αγωγιάτες που έρχονταν από τα Πετροκέρασα για να πάνε στον «Μύλο του Πάλλα» ή στα κοντινά χωριά του κάμπου, Άγιος Χαράλαμπος, Σαρακήνα, Γερακαρού και των λιμνών του Αγ. Βασιλείου και της Βόλβης. Μια συνήθης διαδρομή ήταν η εξής: ο αγωγιάτης ξεκινούσε το πρωί και πήγαινε από τα «Παλιάμπελα» στον «Μύλο του Πάλλα», άφηνε το σιτάρι του και στη συνέχεια πήγαινε στο γνωστό «Παζάρι» του Ζαγκλιβερίου για να προμηθευτεί τα απαραίτητα. Η επιστροφή γινόταν από την ίδια διαδρομή περνώντας πρώτα από τον «Μύλο του Πάλλα», από όπου έπαιρνε το αλεύρι, και στη συνέχεια επέστρεφε στο χωριό του αυθημερόν (σύνολο διαδρομής 24 χιλ.).
Στη θέση νούμερο Μ078 «Ίσιωμα» ο επισκέπτης μπορεί να δει όλα τα προηγούμενα σημεία της διαδρομής.
Βγαίνοντας από το δασικό δρόμο, στρίβουμε δεξιά και στη θέση νούμερο Μ080 μπαίνουμε στο «Μονοπάτι Βουλγάροι». Το μονοπάτι αυτό εξυπηρετούσε τους κατοίκους του Λειβαδίου σε περιπτώσεις κακοκαιρίας να πηγαίνουν στο «Μύλο του Πάλλα».
Στη θέση νούμερο Μ081 βρίσκεται το «Ρέμα», το οποίο έχει τρεχούμενο νερό.
Στη θέση νούμερο Μ083 μπαίνουμε στο τελευταίο υπεραιωνόβιο καστανόδασο που βρίσκεται στη θέση με την επωνυμία «Βουλγάροι».
Ακολουθώντας το παραδοσιακό μονοπάτι, στη θέση νούμερο Μ084 «Πεζούλες», συναντάμε παλιά κομμάτια υποστήριξης του μονοπατιού.
Στα δεξιά της διαδρομής βλέπουμε παλιούς μπαξέδες με πεζούλες (αναβαθμίδες), οι οποίες συγκρατούσαν το καλλιεργήσιμο έδαφος.
Στη θέση νούμερο Μ085 βρίσκεται η ποτίστρα με το όνομα «Τσιαπατηρούδα».
Κινούμαστε ανηφορικά και ακολουθούμε έναν καινούριο χωματόδρομο, ο οποίος πήρε τη θέση του παλιού παραδοσιακού μονοπατιού, έτσι ώστε να διευκολυνθεί η πρόσβαση των μηχανημάτων στην ποτίστρα.
Στη θέση νούμερο Μ089 αριστερά διακρίνουμε αριστοτεχνικά τοποθετημένες όρθιες πέτρες, που οριοθετούσαν το μονοπάτι και οδηγούσαν τα ανεπιθύμητα νερά σε τεχνητά αυλάκια, έτσι ώστε να προστατευτούν οι καλλιέργειες.
Στη συνέχεια στη θέση με νούμερο Μ090 συναντάμε σημείο τριών κατευθύνσεων. Επιλέγουμε την ευθεία δυτική κατεύθυνση και σε 700 μ. ολοκληρώνουμε τη διαδρομή.
Το συγκεκριμένο παραδοσιακό μονοπάτι ημιονηγών επιτρέπει τη διάσχιση σε όλη την περιοχή όπου εκτείνονται το δάσος με τις καστανιές και το δάσος με τις φλαμουριές.
Να σημειωθεί ότι το σύνολο των στρεμμάτων του Καστανόδασου που διανύουμε σε όλο το μονοπάτι είναι πάνω από 2.000 στρέμματα. Το Καστανόδασο ως το 1970 φυλάσσονταν μέχρι τα μέσα του Οκτώβρη για την ημέρα του «Σάλμα». Ο Κλητήρας (Ντελάλης) ενημέρωνε το χωριό την παραμονή αυτής της ημέρας φωνάζοντας από το μπαλκόνι του κοινοτικού καφενείου: «Ακούτε, η Χώρα! Αύριο θα απολύκουμε τα κάστανα …. π.χ. στα Αμπέλια». Οι κάτοικοι είχαν το δικαίωμα εκείνη την ημέρα να μαζέψουν ελεύθερα με τις οικογένειες τους σε αυτή την περιοχή όσα κάστανα χρειάζονταν και μετά οι αρχές έδιναν την άδεια στους κτηνοτρόφους να αφήσουν τα ζώα τους ελεύθερα για βοσκή στο καστανόδασο.
Η διατήρηση του μονοπατιού οφείλεται στην μέριμνα της οικογένειας Σακαλή. Ο Παύλος Σακαλής και στη συνέχεια ο γιος του Γεώργιος Σακαλής, συνεχίζουν μια παράδοση αιώνων. Αναγνωρίζοντας την εξαιρετικά μεγάλη σημασία του μονοπατιού, φρόντιζαν στο παρελθόν και συνεχίζουν να φροντίζουν ανελλιπώς το συγκεκριμένο μονοπάτι, έτσι ώστε η πρόσβαση, αλλά και η διάβασή του να είναι δυνατή και ασφαλής.
Επισημάνσεις:
1.. Η διαδρομή της επιστροφής, αν ακολουθήσει πορεία από το Σφηντανούδι νότια και ανηφορικά προς Τσιρνούδα, μπορεί να ενωθεί με το μονοπάτι «Τσιούκα – Πριονούδι» και στη συνέχεια να ενωθεί με το μονοπάτι «Καλογερικό» και να επεκταθεί μέχρι την κορυφή του «Καλογερικού», όποτε τα χιλιόμετρα αυξάνονται περίπου στα 40.
2.. Η διαδρομή με επέκταση 2 χιλιομέτρων περίπου μπορεί να συνεχίσει βόρεια προς τον «Μύλο του Καραπολίτη» και μέσα από το Φαράγγι της Σκάλας να τερματίσει στο κέντρο «Πλατανόραμα», στην περιοχή της Κοινότητας Ζαγκλιβερίου.